Παράταση επιδοτήσεων καυσίμων ετοιμάζει η κυβέρνηση καθώς η ακρίβεια βαραίνει τον προϋπολογισμό

Η κυβέρνηση προσανατολίζεται να ανακοινώσει εντός της εβδομάδας παράταση των επιδοτήσεων καυσίμων. Αναζητά χρόνο και πόρους απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια, που απειλεί να κρατήσει σε ισχύ τις ανάγκες στήριξης καθ’ όλη τη χειμερινή περίοδο.

Βάσει του βασικού σεναρίου, οι ενισχύσεις συνεχίζονται για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Το καθεστώς που ισχύει σήμερα λήγει στις 31 Οκτωβρίου, ενώ οι οριστικές αποφάσεις για το ύψος και τη χρονική διάρκεια των επιδοτήσεων αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες.

Η περιορισμένη διάρκεια της παράτασης αντανακλά τη δυσκολία του οικονομικού επιτελείου να αναλάβει δέσμευση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενόσω η πορεία των τιμών και το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων παραμένουν αβέβαια. Η κυβέρνηση επιδιώκει να αποτρέψει νέα επιβάρυνση στην αντλία. Κάθε παράταση, όμως, γεννά την ανάγκη να χρηματοδοτηθεί και η επόμενη, αν οι διεθνείς αγορές δεν προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση.

Με τον χειμώνα να πλησιάζει, το πολιτικό δίλημμα γίνεται πιο πιεστικό. Αν η στήριξη αποσυρθεί, μεγαλύτερο μέρος του ενεργειακού κόστους θα επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η διατήρηση ή η διεύρυνσή της απαιτεί, από την άλλη, πόρους από προϋπολογισμό με περιορισμένη ευχέρεια για πρόσθετες δαπάνες.

Πρώτα η παράταση, με ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετων μέτρων

Οι αποφάσεις αφορούν το πετρέλαιο θέρμανσης, το ντίζελ κίνησης και την αμόλυβδη. Η συνολική ενίσχυση ανέρχεται σήμερα σε 40 λεπτά το λίτρο για τη θέρμανση, 20 λεπτά για το ντίζελ κίνησης και 10 λεπτά για τη βενζίνη. Επειδή στη θέρμανση και στο ντίζελ συμμετέχουν και τα διυλιστήρια, η τελική μορφή της παράτασης μετρά τόσο για τον καταναλωτή όσο και για την επιβάρυνση του Δημοσίου.

Εκτός από τη συνέχιση των επιδοτήσεων, εξετάζονται και πρόσθετες επιλογές. Ανάμεσά τους είναι η επαναφορά του Fuel Pass, η στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων για το ηλεκτρικό ρεύμα και η κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους στην ακτοπλοΐα. Πρόκειται για μέτρα που παραμένουν υπό εξέταση και η ενεργοποίησή τους εξαρτάται από την εξασφάλιση χρηματοδότησης.

Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται ο κίνδυνος για τον κυβερνητικό σχεδιασμό. Η παράταση στην αντλία μπορεί να συγκρατήσει μια άμεση αύξηση, η πίεση όμως επεκτείνεται στους λογαριασμούς ενέργειας και στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Όσο αυξάνονται τα μέτωπα που χρειάζονται παρέμβαση, τόσο δυσκολότερο γίνεται να συνεχιστεί η στήριξη χωρίς ανακατανομή πόρων από άλλες προτεραιότητες.

Η διεθνής εικόνα δεν αφήνει περιθώριο για εύκολη προσδοκία αποκλιμάκωσης. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε πως δεν βλέπει αξιόπιστη διαδρομή ώστε οι αγορές να επιστρέψουν το 2027 στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν. Παράλληλα εξέφρασε ανησυχία για τις πιέσεις στα καύσιμα και στο φυσικό αέριο κατά τον χειμώνα.

Το πλεόνασμα και το περιθώριο νέων παροχών

Τα οριστικά στοιχεία του εννεαμήνου εξηγούν γιατί η ισχυρή εικόνα των εισπράξεων δεν αρκεί από μόνη της για να λυθεί το πρόβλημα. Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 7,554 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 2,425 δισ. ευρώ. Ύστερα από τις προσαρμογές για ετεροχρονισμούς πληρωμών και ειδική είσπραξη, η υπέρβαση περιορίζεται στα 305 εκατ. ευρώ.

Το μεγαλύτερο μέρος της αρχικής διαφοράς συνδέεται με τον χρόνο καταβολής των επενδυτικών δαπανών, των εξοπλιστικών πληρωμών και των μεταβιβάσεων προς φορείς. Ακόμη και η προσαρμοσμένη υπέρβαση αφορά το ταμειακό αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα ολόκληρης της Γενικής Κυβέρνησης. Δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως διαθέσιμο κονδύλι για τις επόμενες επιδοτήσεις.

Τα φορολογικά έσοδα παραμένουν πάνω από τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ, μετά την εξαίρεση των ειδικών εισπράξεων που επισημαίνει το υπουργείο. Η πρόκληση είναι πόσο από αυτή την επίδοση μπορεί να στηρίξει σε μόνιμη βάση μεγαλύτερες δαπάνες, την ώρα που η ίδια η ακρίβεια αυξάνει τις ανάγκες προστασίας.

Ο χειμώνας δοκιμάζει τα περιθώρια του ταμείου

Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, ο σχεδιασμός αξιοποιεί πλήρως το διαθέσιμο περιθώριο του κανόνα καθαρών δαπανών, αφού συνυπολογιστούν οι ευελιξίες για την άμυνα και την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Πρόσθετος χώρος θα μπορούσε να προκύψει αν αναγνωριστούν νέα μόνιμα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, κάτι που προϋποθέτει τεκμηρίωση και την αναγνώρισή τους.

Στο προσχέδιο περιλαμβάνεται ήδη πρόβλεψη 200 εκατ. ευρώ για ανάγκες που απορρέουν από την ενεργειακή κρίση. Το αν το ποσό επαρκεί θα κριθεί από τη διάρκεια της πίεσης και από το εύρος των μέτρων που θα απαιτηθούν. Η κυβέρνηση προετοιμάζει την επόμενη παράταση χωρίς να γνωρίζει πότε θα μπορέσει να αποσύρει τη στήριξη. Αν στα μέσα Νοεμβρίου οι τιμές παραμείνουν υψηλές, θα κληθεί να αποφασίσει εκ νέου, με τις ανάγκες ειδικά για τη θέρμανση να είναι αυξημένες.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow